Symposium “Automatisch gezonder?’’ 1 september 2008

Een impressie

Het gaat niet automatisch

Bij het Aloysius College zelf vond de discussie over de gezonde kantine al eerder plaats. Daar bestaat het aanbod al zo’n twee jaar uit gezonde broodjes en fruit. Er staat een watertappunt en in de frisdrankautomaat zitten alleen light frisdranken. Rector Rola Hulsbergen gaf in haar inleiding aan dat een kantine niet automatisch gezonder wordt; het heeft veel tijd en energie gekost en leidde zelfs tot een kortstondige leerlingenstaking. ‘Om dergelijke veranderingen door te voeren is het essentieel dat deze niet op zichzelf staan, maar deel uitmaken van het beleid van de school.’ Zij pleit voor meer steun van de overheid voor scholen, zodat de middelbare scholen niet alles alleen hoeven te doen.

Koudwatervrees

Onderzoeker Paul Kocken van TNO Kwaliteit van Leven presenteerde de uitkomsten van een onderzoek op dertien middelbare scholen naar wat er nodig is om scholieren te laten kiezen voor een gezond tussendoortje. De belangrijkste uitkomst is dat het aanbieden van gezonde producten met weinig calorieën in de snoep- en frisdrankautomaten scholieren stimuleert te kiezen voor een gezond tussendoortje. Caloriearme snacks en frisdrank goedkoper maken of labelen als gezond product voegt daar weinig aan toe.

Tijdens het experiment liepen de onderzoekers tegen een aantal praktische problemen aan. Er waren leerlingen die de stickers met productinformatie verwijderden. Ook leken enkele automatenleveranciers koudwatervrees te hebben; zij hebben het project niet afgerond.

Femke Hoekstra van de GGD Amsterdam gaf in haar presentatie aan dat het ook voor kleine kantinebeheerders lastig is om een gezond aanbod terealiseren. Het zijn vaak zelfstandig ondernemers die niet heel veel verstand hebben van gezonde voeding. Zij denken vaak dat een verandering in het assortiment een groot financieel risico kan opleveren.

Smaak blijft bepalend

Chocolademaker Mars heeft tijdens het automatenexperiment meegewerkt en heeft het assortiment in de eigen automaten aangepast met producten met minder calorieën, zoals de Balisto. Ook bij Mars bleek dat een groter aanbod van lager calorische snacks leidt tot meer consumptie ervan. Echter, het totaal aantal calorieën dat per automaat werd afgenomen, nam niet af en de standaard repen bleven het best verkocht. ‘Smaak blijft bepalend’ concludeert Anita Boekholt. Wel zal Mars verder gaan met het aanpassen van het assortiment in automaten, het geven van productinformatie en het verbeteren van de eigen producten.

“Ik haal ook wel eens een broodje frikandel bij de snackbar”

De drie scholen die tijdens het symposium geïnterviewd werden, hadden al veel ervaring met veranderingen in de schoolkantine. Tries de Koning van de Wethouder Bronkhorstschool, een school voor kinderen met leerproblemen, vertelde dat alle snack- en frisdrankautomaten verwijderd zijn. ‘Veel leerlingen op onze school hebben ADHD en we merkten direct het verschil. Ze waren een stuk rustiger.´.. De twee aanwezige leerlingen van scholengemeenschap de Rooi Pannen waren positief over het gezondere aanbod op school. “Maar ik haal ook wel eens een broodje frikandel in de pauze bij de snackbar”.

‘Gezonde school’ contract

In de tweede helft van het symposium discussieerden de deelnemers in kleine groepjes over vijf stellingen en probeerden zij tot concrete actiepunten te komen. Stellingen waren bijvoorbeeld: ‘De overheid moet kleine kantinebeheerders extra ondersteunen’, ‘Producenten hebben de taak om gezondere producten aan te bieden op school’ en ‘De overheid moet automaten met softdrinks/snacks/zoetwaren op scholen verbieden’. Na de parallelle sessies deed een panel verslag van de discussie en bevindingen.

Marianne Langkamp, Tweede Kamerlid voor de SP, was het eens met de stelling dat de overheid snack- en frisdrankautomaten moet verbieden. Zij concludeerde echter dat de tijd daar volgens de deelnemers nog niet rijp voor was. Maar er moet wel meer gedaan worden dan nu het geval is, aldus Langkamp.

Cees de Mol van Otterloo van Coca Cola merkte op dat de voedingsmiddelen industrie al veel doet aan het verminderen van suiker en zout in producten. De huidige gezondheidstrend stimuleert producenten om aan een breed assortiment te werken.

Karin Bemelmans van het Voedingscentrum stelde voor dat scholen een ‘gezonde school’ contract op stellen met ouders: scholen zorgen voor een gezond kantineaanbod en ouders geven gezonde producten mee aan hun kinderen.

Dagvoorzitter Paul Rosenmöller concludeerde aan het eind van het symposium dat de schoolleiding primair verantwoordelijk is voor het kantineaanbod. Scholen moeten gezonde voeding en beweging opnemen in het schoolbeleid. Maar dat betekent niet dat de andere partijen niets hoeven te doen. Iedere partij heeft een eigen rol. Laten we daar samen werk van maken!

< terug